Listy polskich emigrantów z Ameryki z końca XIX wieku

We wtorek 7 marca 2017 r. o godz. 17.00 w Muzeum Etnograficznym w Toruniu odbędzie się otwarcie wernisażu wystawy „Wszyscy jesteśmy migrantami. Listy polskich emigrantów z Ameryki z końca XIX wieku”. Wystawa potrwa do 31 maja 2017.

lismig

List Antoniego Rzepeckiego z dnia 1 marca 1891 z Buffalo, N.Y., U.S.A. do Jana Rzepeckiego, Świętosław, pow. Golub-Dobrzyń (Archiwum Państwowe w Warszawie)

Prezentowana w budynku Arsenału ekspozycja przedstawia losy polskich emigrantów, którzy u schyłku XIX wieku wyruszyli do USA i Brazylii w poszukiwaniu lepszego jutra. Dzieje polskiego wychodźstwa osnute są na kanwie listów, które odnalezione zostały w roku 1941 przez historyka Witolda Kulę. Działania carskiej cenzury sprawiły, że z różnych względów nigdy nie trafiły one do swych adresatów i dotychczas składowane w archiwalnych skrzyniach skazane zostały niejako na zapomnienie. Jeszcze w czasie okupacji Witold Kula w ramach tajnych kompletów rozpoczął wraz ze swymi studentami naukowe opracowywanie zbioru liczącego wówczas kilka tysięcy egzemplarzy, dzięki czemu wojenną zawieruchę przetrwało kilkaset z nich pochodzących z lat 1890-91. Z ocalałej kolekcji znajdującej się obecnie w posiadaniu Archiwum Państwowego Miasta Stołecznego Warszawy na wystawie będzie można zobaczyć wybór około 30 listów.

Lismig1

Koperta jednego z listów wysłanych z Ameryki w 1891 roku (Archiwum Państwowe w Warszawie)